Net een nieuw paspoort, nu weer een nieuw rijbewijs. Kunnen die dingen niet geldig blijven tot en met de hemel- dan wel de hellepoort? Nee. Alleen al niet omdat je er niet eeuwig hetzelfde uitziet. Misschien gaat het verlopen van je reisdocument en dat van je vooraanzicht wel gelijk op.
Vooruit dan maar weer, al jagen ze je er wel flink mee op kosten. Een paspoort, bijna negentig euro, een rijbewijs ruim vijftig. Zucht. En dan is er nog de pasfoto… Een oude, die nog prima lijkt, komt er niet door. En ook aan de nieuwe worden overdreven eisen gesteld, waarover ik al eerder berichtte.
Het goede nieuws: van die paspoortcampagne heb ik nog foto’s over. Na al het getob van toen parkeer ik daarom dit keer zorgeloos mijn oude tweewieler naast de fraaie beeltenis van Spinoza.
Zelfverzekerd pareer ik een kuddetje toeristen en betreedt het St van de Amsterdamse Stopera, het bouwonkundig wangedrocht van een onlangs overleden architect.
Binnen ben ik al snel aan de beurt. Verbluffend zelfs, maar mijn vreugde daardoor is van korte duur. Bijna nonchalant leg ik mijn oude rijbewijs op de balie en doe er mijn pasfoto bij. Maar het is dat kleine dingetje dat de grootste aandacht heeft van De Dame tegenover mij, degene die erover gaat. Ze bekijkt het dingetje aandachtig. En dan komt het… Ze vindt ‘m niet goed.
Mijn stemming slaat op slag om richting wanhoop. Maar ik heb één troef: ‘Precies deze zelfde foto heb ik gebruikt voor mijn paspoort!’
Ze kijkt me ongelovig aan. Maar iets in haar blik geeft me hoop. Bestaat er zoiets als documentenhiërarchie? Als een paspoortcollega mijn foto eerder heeft goedgekeurd, kan zij, als rijbewijsmadame, die dan nog weigeren?
Met frisse tegenzin gaat ze controleren of wat ik zeg wel klopt. Ze verdwijnt daarvoor ‘naar achteren’, naar waar ik graag eens een kijkje zou willen nemen. Wat kunnen ze daar allemaal inzien van je reilen en zeilen en wat al niet? In elk geval of ik wel echt een recent paspoort heb en of de foto daarop identiek is aan dat wat in haar ogen tekortschiet.
Bij haar terugkeer lijkt ze een ietsje gekrompen en legt het hoofd in de schoot. Wat ik zei was waar en ze durft niet in te gaan tegen een wellicht superieur precedent. Vooruit dan maar, met dat inferieure kiekje. Pffff.
Niet veel later keer ik terug naar Benedictus de Spinoza. Als we destijds net zo bekrompen waren geweest ten aanzien van migranten als veel laaglanders nu willen zijn, dan hadden we hem nooit gehad.
‘Het doel van de staat is de vrijheid’
Dat staat er op de sokkel van zijn beeld. Al bedoelde hij dat iets grootser, veel laaglanders krijgen van autorijden een vrijheidsgevoel. Per rijwiel op weg naar mijn nieuwe rijbewijs zie ik het meer als vervoer.
Mijn hoeveelste rijbewijs gaat dit eigenlijk worden? Mijn laatste was tien jaar geldig, maar wat dat eigenlijk altijd al zo?
Spinoza kluste bij als brillenmaker. Zelf heb ik er ook een. Daar maken ze nu nog geen punt van, maar kennelijk willen ze bij het Bureau Rijvaardigheid over vijf jaar kijken of het ik allemaal nog wel scherp zie. Onder meer.
Voorlopig zie ik het nog scherp genoeg om waar te nemen dat de beambte bij de balie eruit ziet alsof hij daar niet echt hoort. Een beetje deftig. Hij houdt mijn roze, hagelnieuwe rechthoekje voor zich uit.
‘U weet dat deze maar vijf jaar geldig is, half zo lang?’
Ik wist het. ‘Maar helaas niet voor half geld’.
‘U krijgt dan een medische keuring’.
Ook dat wist ik. Maar daarmee ben ik het wél eens. Sterker, ik doe er nog iets bovenop:
‘Vindt u niet dat je dan, behalve die keuring, ook een rijvaardigheidsproef zou moeten doen?’
Daar kijkt de deftige beambte van op.
‘Maar sommigen kunnen op hun zestigste al niet goed rijden’, weet hij.
Inderdaad. En bij sommigen lijkt ook hun eerste rijbewijs geen rijvaardigheidsbewijs te zijn.
Daarom, zo stel ik hem voor: ‘Iedere vijfentwintig jaar een vers rijexamen. Wat vindt u?’
Hij ziet er wel iets in. Ik zeg hem dat ik het op zal schrijven en hij wil weten waar.
Met mijn nieuwe rijbewijs voor de auto stap ik weer op de fiets, nagestaard door Benedictus. Zelf was Spinoza geen politicus, net als ik.
Al zou ik willen. Met in mijn verkiezingsprogramma
‘Om de zoveel tijd opnieuw rijexamen moeten doen’.
Hoeveel stemmen zou ik dan krijgen? Misschien twee. Van de beambte en mijzelf. En bedreigingen? Vast meer.
Aandacht? Zeker.
TERZIJDE
– De Amsterdamse Stopera is het versteende summum van het NL-poldermodel: een Stadhuis en een opera in één. Geen schitterende muziektempel én een prachtig gemeentehuis, nee, een geschippermonument.
– Eerder over de Stopera.
– Eerder over een nieuw paspoort.