Kiev


KIEV = КИÏВ = KYIV = КИЄВ

De huidige spanningen in de hoofdstad van Oekraïne komen niet uit het niets. Een kijkje in Kiev nog voor het Europees Kampioenschap voetbal van 2012.


Vier stuks zijn het er, in uniform. Ze bewaken de ingang naar het Olympisch Stadion, waar nog druk aan getimmerd wordt. Het stadion van de finale. Wij, pottenkijkers, mogen er niet in. De militiemannen staan er vervaarlijk bij. En als je de film ‘My Joy’ hebt gezien is er geen ontkomen aan: onwillekeurig vraag je je af of die mannen in staat zijn te doen wat hun collega’s deden in de bioscoop. Je leest hun gezichten en het antwoord is ‘Ja’. Als je in Oekraïne in handen valt van de sterke arm, dan ben je nog niet jarig.

Klitschko.M
De boksende broers V. & W. Klitschko zijn razend populair. Daarvan heeft V. (Vitali) inmiddels ook de politieke ring betreden, hopend op een knock out van president Janoekovitsj.


Maar, zo vlak bij het doel, proberen we alsnog te scoren. We suggereren een EK-finale tussen Nederland en… Oekraïne. Middenin de roos. De militiemannen kunnen hun lachen niet houden, maar kijken naar hun commandant of dat wel mag. Pas als ook die een glimlach niet onderdukken kan, komen ze echt los. Zijzelf in de finale, dat vinden ze een onweerstaanbaar geestig idee. Mooi. En mogen we er nu dan wel in? Njet. Een woord Engels is er niet bij. In hun land kan je meestal alleen met Oekraïens en Russisch terecht.
Ook daarom gaan we ze maar niet vertellen dat ik gisteren, alleen, achter hun collega’s langs toch naar binnen ben geglipt. En het moet gezegd: het ‘Olimpiyskiy’ lag er veelbelovend bij. Met Oekraïensblauwe en -gele overdekte stoelen biedt het comfortabel plaats aan zo’n 70.000 toeschouwers. Ook het gras wordt vertroeteld. Kunstmatige installaties die licht en warmte bieden moeten de mat optimaal laten overwinteren.

Olymp.pan.3.L

En die winter is pittig: -25, -30… Voor Kievenaar Kolja geen punt. ‘Heerlijk!’, roept hij, al scheurend van het vliegveld naar de stad. ‘De mensen rijden hier heel slecht’, vindt hij, voortdurend zijn smartphone checkend. ‘En Boryspil-Kiev is de enige goede weg van het hele land’. Terwijl Oekraïne de grootste natie is die in zijn geheel in Europa ligt.
Hoewel Kolja’s land al sinds 1991 zelfstandig is, moeten we het nog afleren ‘de Oekraïne’ te zeggen. Dat ‘de’ moet dus weg. En officieel heet Kiev inmiddels ‘Kyiv’, maar goed, we zeggen ook nog steeds ‘Parijs’.
Kyiv betekent ‘(de stad) van Kyi’, naar één van de legendarische stichters ervan, terwijl ‘Oekraïne’ zoveel wil zeggen als ‘Grensland’. Dat is het nog steeds. Half west, half oost. Kiev ligt zelf weer op een scheidslijn die het Grensland van noord naar zuid doormidden snijdt. Het is een grens die stroomt, de machtige rivier de Dnjepr. Ten westen ervan is het land overwegend agrarisch en getekend door onder meer Oostenrijkse invloeden. Het Oekraïens is er de dominante taal. Het oosten is zowel geïndustrialiseerd als gerussificeerd. Hoewel deels zwaar vervuild, is dit ook het gebied waar door een aantal mensen veel geld wordt verdiend.
Kiev ligt grotendeels op de westoever van de rivier, maar is intussen ook uitgestulpt aan de oostkant ervan. Rond het jaar duizend was het een van de grootste steden van de wereld, als kern van het zogeheten ‘Kievse Rus’, een machtig rijk dat zich uitstrekte tot in Scandinavië. Dat hoge noorden was tevens de oorsprong van de Varangiërs, vikingen die onder de naam ‘Rus’ het zuiden hadden opgezocht. De aanduiding ‘Rus’ ging daarmee zowel over op het veroverde gebied als op ‘de Russen’.

Lavra.5.M
Kiev, stad van gouden koepels


Anno 2011 lijkt het land op een tweesprong te staan. ‘Niks nieuws’, lacht Pavlo, ‘dat staan we al duizend jaar’. Maar nu? Verdere toenadering tot de Europese Unie, of geparkeerd blijven binnen de Russiche invloedssfeer. De richting EU wordt door velen gezien als iets dynamisch, een stap vooruit, terwijl een verder verblijf in het Russische kamp op hen overkomt als een vorm van stagnatie. Maar Rusland is onmisbaar, alleen al vanwege de olie en het gas. Voorlopig blijft het dus in plaats van kiezen bij een lastige spagaat.

Tijd voor een капучино. Als je naar Kiev gaat is het handig het cyrillische schrift te leren, maar als je gewoon ‘cappuccino’ zegt snappen ze het ook. In elk geval hebben ze het. Want vergis je niet: Kiev is een miljoenenstad waar je alles krijgen kan.

Cosa-Nostra-Coffee.S
Cosa Nostra Coffee