Dossier 137 *****
Wat wordt er in deze film steengoed geacteerd! In de eerste plaats door de hoofdrolspeelster, maar ook door alle acteurs op het tweede plan, tot en met een kamer’meisje’. Iedereen een tien. Dus wat kan je anders doen dan zo’n film vijf sterren geven?
Mede door die acteerprestaties ziet het er allemaal zo geloofwaardig uit, bij een plot dat wordt voorgesteld als ‘fictie gebaseerd op waargebeurde feiten’.
Hoe zou het in Nederland zijn? Wat zou er uitkomen bij een enquête over de populariteit van de politie? In de film zegt een Franse jongen tegen zijn moeder dat naar zijn idee iedereen tegen de politie is. ‘Iedereen’ = alle Fransen.
Nu staat de Franse politie inderdaad, zacht gezegd, niet bekend om een hoog schattigheidsgehalte. Maar geldt dat ook niet voor Fransen in het algemeen? Een Fransman zei mij ooit:
‘De Fransman wordt ontevreden geboren’.
Dat kan zich in een latere levensfase uiten in onsympathiek tot regelrecht agressief gedrag. Dat bleek onder meer bij het fenomeen ‘les gilets jaunes‘, ‘de gele hesjes’. Ontstaan in 2018, was het in eerste instantie een ‘wilde’ protestbeweging tegen onder meer hoge brandstofprijzen. ‘Wild’, in de zin van zonder echte leiding. Zelfs nu nog is onbekend wie op het idee van de gele hesjes kwam.
(= Fake)
Gaandeweg, echter, werd het een bonte verzameling van mensen die ergens boos over waren, waarover dan ook. Aan de wieg van de beweging stond een aantal Facebookgroepen onder de paraplubenaming Colère (Woede). Bijna als symbool van de basisemotie die, zoals de bovengenoemde Fransman mij zei, zijn landgenoten al met zich meedragen vanaf hun verschijning op aarde, aangevuld met al dan niet terechte, concrete grieven uit de tijd daarna.
Die emoties liepen bij de gilets jaunes vreselijk uit de hand. Op zich was het idee van de gele hesjes geniaal gevonden. Die fluorescerende dingen had immers vrijwel iedereen al in huis, of beter: in de auto. En zo niet, ze kosten een krats dus iedereen kon zich meteen bekend maken als iemand die ook en colère, woedend was. Zichtbaar van verre.
Uiteraard was niet iedereen even woedend en even agressief, maar naarmate de gewelddadigheid van figuren met gele hesjes toenam, groeide daarmee de kans dat je als drager van zo’n hesje door de ordediensten over één kam werd geschoren met de raddraaiers pur sang.
De film begint met beelden van demonstraties die meer op veldslagen lijken, waarmee duidelijk wordt hoe zwaar de politie het te verduren kreeg. Daarmee kreeg de (boude) stelling ‘Alle Fransen haten de politie’ een mogelijke tegenhanger in ‘Alle politiemensen haten de gele hesjes’.
Onbegrijpelijk is dat laatste niet, maar wel verkeerd. In elk geval ging een aantal agenten in hun repressie over de schreef. De film gaat over het onderzoek naar één zo’n incident.
Al met al schuilt de waarde van dat ene dossier, los van de hoge kwaliteit van de filmische uitwerking ervan, in de zo herkenbare zaken die helaas gepaard gaan met extreme situaties zoals oorlog, of rellen met extreem geweld: de excessen die er gebeuren, waarvoor tot op zekere hoogte begrip kan worden opgebracht, maar waar in een ideale wereld wel verantwoording over hoort te worden afgelegd. Iets dat er vaak niet van komt. Alleen al, los van eventueel begrip, vanwege de weerzin tegen wat in subtiel Nederlands ‘matennaaien’ heet. Daarnaast bestaat er de neiging om ook van hogerhand naar de doofpot te grijpen. De parallel dringt zich op met bijvoorbeeld onze eigen, zo eufemistisch gedoopte ‘politionele acties’ in de tijd van Nederlands-Indië.
Ook daar was het mogelijk je als ‘dader’ te beroepen op de orders die je kreeg, waarbij de vraag of je het met weerzin deed, of graag, zelden of nooit werd gesteld.
Op zich is het lofwaardig dat de Franse politie een aparte afdeling heeft die misstanden binnen het korps onderzoekt, maar het blijft toch het keuren van eigen vlees. Daardoor komen vooral de meest integere keurmeesters in de knel. Van opzij en van boven.
Geen keur- maar een burgemeester.
Het is wat deze film zo fascinerend maakt. Welk, gezien de omstandigheden op zich te begrijpen gedrag moet toch worden bestraft? Alleen al om de geloofwaardigheid, van in dit geval de politie, te behouden of te herstellen. En welk gedrag wordt met ‘de mantel der liefde’ bedekt, waarbij ‘liefde’ niet zelden gelijkstaat met ‘belangen’.
TERZIJDE
– Enquêtes wezen uit dat aanvankelijk de gilets jaunes de steun genoten van rond driekwart van alle Fransen.
– Aantal doden tijdens de acties per 28-01-2019: 11.
Gewonden: ruim vierduizend.